X
تبلیغات
آموزش بهداشت و ارتقای سلامت

قالب وبلاگ

آمارگیر وبلاگ

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

آموزش بهداشت و ارتقای سلامت
حسن شهبازی: دانشجوی دکتری آموزش بهداشت و ارتقای سلامت 
مسئله محوری یکی از شیوه های تدریس بسیار اثربخش و دانشجو محور است. این رویکرد بر این فلسفه متکی است که دانشجو در امر یادگیری باید به خود جهت بدهد. در واقع دانشجو باید به دنبال یادگیری برود و مسایل علمی خود را حل نماید. بطور کلی هدف بسیار مهم یادگیری مسئله محوری این است که دانشجویان دانش خود را در آینده در محیط واقعی بکار ببرند.

این مهم از طرق ذیل صورت میگیرد:

یادگیری منظم دانش

PBL_lg

توسعه مهارتهای استدلالی و انتقادی

ایجاد انگیزه برای یادگیری مداوم

توسعه دانش و مهارت برای کار در گروه ها( مهارتهای ارتباطی)

یادگیری مسئله محوری بر نظریه هایی از قبیل ساختارگرایی، تئوری موقعیتی و یادگیری بزرگسالان و با هدف یادگیری خودراهبری، استقلال و یادگیرنده محوری طراحی شده است . این رویکرد بر این متکی است که دانشجو در امر یادگیری باید به خود جهت بدهد. در واقع دانشجو باید به دنبال یادگیری برود و مسایل علمی خود را حل نماید. بطور کلی هدف بسیار مهم یادگیری مسئله محوری این است که دانشجویان دانش خود را در آینده در محیط واقعی بکار ببرند. این شیوه بخوبی در محیط های مجازی قابل طراحی و اجرا میباشد که در مقالات زیر به آن اشاره شده است


 Interactive Processes and Problem Based Solving in Cooperative E-learning (427.72 Kb)

 Using problem-based learning in a large classroom (92.72 Kb)

 Problem-based learning in Clinical Nursing Education - integrating Theory and Practice 54.02 Kb

 Problem-Based Learning in Online Learning Environments (210.66 Kb)

 PHOTON PBL.pdf (985.06 Kb)

 The Use of Problem-Based Learning.pdf (179.10 Kb)

 Introducing a technology-enabled problem-based.pdf (99.84 Kb)

 A REVIEW OF PROBLEM-BASED LEARNING.pdf (162.52 Kb)

 Problem-Based Learning (PBL).pdf 123.41 Kb

 A Study of Problem-based Instructional Strategies for.pdf (202.25 Kb)

[ جمعه بیست و پنجم آذر 1390 ] [ 19:20 ] [ حسن شهبازی ]

 نام بیماری - مطلب فارسی

 نام بیماری مطلب انگلیسی

بیماری ایدز - بیش از ۳۵ مقاله

 HIV - AIDS - SYMPTOMS

بیماری دیابت - مقالات و پرسش ها

 Diabetes : Causes-Symptoms-Treatment

بیماریهای چشمی - ۳۴ مورد

eye problems

بیماریهای مقعدی - ۱۸ مورد

Solitary rectal ulcer syndrome - سندرم زخم مقعد
Rectal bleeding - خونریزی مقعدی
Proctitis-التهاب مخاط مقعد
Levator Syndrome-سندرم عضله بالابر

سرطان ها  

 Canser

بیماری صرع - ۱۱ مقاله

 

بیماریهای جنسی - ۱۲ مقاله

Sexual Subjects 

جنسیت در کودکان

 

مقالات مو - رشد و ترمیم

 

بارداری و باروری

 Fetal Development 1-2-3 Trimester

آرتريت روماتوئيد

رژیم غذایی در آرتریت روماتوئید

آفتاب‌زدگی

 

آکنه

 

آرنج‌ تنيس‌بازان‌

 

آبله مرغان

 

آپاندیسیت

 

آلزايمر

Alzheimer Disease 

آميبيازيس

 

آسم

 

آسم ناشي از ورزش

 

آسم شغلي

 

آفت چيست ؟

 

آمبليوپي : تنبلی چشم

 

آنفلوانزا

 

آلرژی یا حساسیت

آلرژی یا حساسیت

 All About Allergies

ارتباط پريودنتال با قلب

 

ارتباط چاقي و سرطان

 

ارتباط چاقي و کوري

 

استئوپروز : پوکي استخوان

 

استئو آرتريت : سائيدگي زانو

 

اتيسم چيست ؟

 

اسكلرودرمي‌

 

اسهال حاد

 

اسهال‌ مزمن‌‌ دوران‌ كودكي‌

 

اسهال‌ خوني‌

 

اپي گلوتيت

 

اسکيزوفرني

 

افسردگي

 

استرس

 

اتيسم چيست ؟

 

اختلال وسواس – جبري

 

اختلال بلع

 

اختلال شنوايي

 

اختلال رواني

 

التهاب لگن

 

ايست قلبي و تنفسي

 

افتادگي دريچه ميترال قلب

 

اوريون

 

استوماتيت(التهاب دهان)‌

 

اسکيزوفرني

 

اعتیاد

 

اگزماها

 

ام اس

 

بي اشتهايي

 

براکسيسم-دندان قروچه

 

بارتولینیت Bartholinitis

 

بی اختيارى مدفوع

 

برونشيت حاد

 

برونشيت مزمن

 

 

 

برونشيوليت

 

بلوغ زودرس 

 

بوتوليسم  

 

بارداری و باروری

 

بزرگ شدن خوش خیم سینه در مردان

 

پر مویی در خانم ها

 

پرمويي - هيرسوتيسم

 

پروستات-بررسی مشکلات

 

پارکينسون

 

پاچنبري

 

پرولاپس دريچه ميترال قلب  

 

پرکاري تيروئيد

 

پوکي استخوان-استئوپروز

 

پيشگيري ازشکستگي لگن  

 

پايلونيدال

 

پيسي - برص - ويتيليگو  

 

پنوموني مايکوپلاسمائي

 

پيچ خوردگي داخلي مچ پا

 

پيرچشمي

 

پيرگوشي

 

پيچ‌خوردگي‌ بيضه‌

 

پارگي‌ پرده‌ گوش

 

پارگي‌ و بيرون‌زدگي‌ ديسك‌ بين‌ مهره‌اي‌

 

پروكتيت

 

پريتونيت‌

 

پسوريازيس‌

 

پسيتاكوز-تب‌ طوطي‌-اورنيتوز

 

پوليپ‌ گردن‌ رحم‌

 

پيكا : خوردن‌ مواد غيرغذايي‌

 

پريودنتيت‌ - التهاب‌ لثه‌

 

پلي‌ آرتريت‌ گرهي-پري‌ آرتريت‌

 

پنوموكونيوز

 

پورپوراي‌ آلرژيك‌-پورپوراي آنافيلاكتوييد

 

پورپوراي هنوخ-شوئن لاين

 

پورفيري‌ : نوعی اختلالات نادر ارثی

 

پارافیلیا (انحراف جنسی)

 

 

 

 

نام بیماری - مطلب فارسی

 نام بیماری - مطلب انگلیسی

تالاسمی

 

تبخال تناسلي

 

تيفوئيد - حصبه

 

تب و تشنج در کودکان

 

تشنج‌ در بزرگسالان

 

تب و دلايل پيدايش آن

 

تنيازيس - کرم نواري

 

تاندونيت‌ و تنوسينوويت‌

 

تب‌ دره‌ - كوكسيديومايكوز

 

ترش معده و درمان آن

ترومبوز وريد عمقي‌

 

ترومبوسيتوپني‌

 

تعريق‌ بيش‌ از اندازه‌  

 

تند شدن‌ غيرطبيعي‌ ضربان‌ قلب‌-تندضرباني

 

تنفس‌ سريع‌-در اثر اضطراب‌ زياد

 

توكسوپلاسموز

 

تومور-آشنايي با كليات

 

تومور مغزی

 

تومور مثانه‌

 

تومورهاى بدخيم مجراى مقعد

 

تومورهاي‌ فيبروييد رحم‌

 

تومورهاي‌ هيپوفيز

 

تاریخچه جذام

 

جذام - بيماري هانسن

 

جوش غرور جواني يا آكنه

 

چاقي و سرطان

 

چاقي و کوري

 

حاملگي‌ خارج‌ رحمي‌

 

حساسيت هاي غذائي

 

حصبه يا تيفوئيد

 

خودبيماري انگاري يا هيپوکندريا

 

خواب و خستگی

 

خون در مدفوع

 

خونريزي

 

دیابت - مقالات و پرسش ها

 Diabetes : Causes-Symptoms-Treatment 

دندان قروچه - براکسيسم 

 

ديفتري

دیسک کمر و کمر درد

 

درهم روى مدفوع

 

درد ايديوپاتيک مقعد

 

درد شانه

 

دمانس

 

دمانس و خانه های سالمندان

 

دنده گردني

 

ريکتز يا نرمي استخوان در کودک

رفلاکس - ترش معده و درمان آن

 

زخم معده

 

زرد زخم

 

زگيل کف پايي

 

ژيارديازيس

 

بيماري سلول داسي شکل 

 

سندرم تنفسي حاد شديد (SARS)

 

سرطان ها

 Canser 

سائيدگي زانو - استئو آرتريت

 

سرخجه

 

سنگ هاي کليوي در بالغين

 

سنگ کليه : توصيه هايي لازم

 

سنگ هاي کيسه صفرا

 

سوزاک

 

سياه زخم

 

سياه سرفه

 

سرخجه

 

سيروز کبدي

 

سينوزيت - سينوزيت حاد

 

سکته مغزي * وارفارین و سکته مغزی

 

سرماخوردگی - 4 مقاله

 

سرمازدگي

 

سندرم روده تحريک پذير - IBS

سندرم Klippel Feil

 

سل‌ - توبركولوز

 

سيفليس - آبله فرنگی

 

سيستيت - التهاب مثانه

 

شقاق مقعد

 

بیماری صرع - ۱۱ مقاله

 

فراموشکاري

 

فیستول مقعدی

 

فاویسم یا فابیسم FAVISM

فشار خون

 

قفل شدن زانو

 

کره هانتینگتون

 

گواتر

 

لوپوس اريتماتو

لیشمانیوز - اطلاعات کامل

 

مشکلات پوست ، سر و ناخن

 

بیماریهای مقعدی - ۱۸ مطلب

 

مخملک

 

میگرن - شناخت کامل

 

مقالات مو - ۹مورد

 

مسائل جنسی کودکان

 

مقاربتی و جنسی

مسمومیت - اطلاعات کامل

 

ناتواني‌ جنسي‌ در مردان‌

 

ناباروری و حاملگی - ۷ مقاله

 

ناباروري در زنان

 

نارسايي قلبي

 

نقرس

 

ورزش و ديابت

 

ورزش و آرتروز

 

وازكتومي

 

واریکوسل-واریسی شدن وریدهای بیضه

 

واریس : علائم - درمان ها - توصیه ها

 

ويتيليگو (پيسي، برص)

 

وسواس

 

واژینیسموس : اسپاسم شدید عضلات واژن هنگام نزدیکی و عدم اجازه دخول آلت

 

وبا

ویلسون - Wilson's disease

 

هموفيلي

 

هموروئيد خارجى ترومبوزه

 

هپاتیت A - مطالب فارسی

 Hepatitis A - What and How

هپاتیت B - مطالب فارسي

 Hepatitis B - What and How

هپاتیت C - مطالب فارسی

 Hepatitis C - What and How

هپاتیت E - مطالب فارسی

 Hepatitis E - Fact Sheet - Slide Set

هپاتیت D - مطالب فارسی

 Hepatitis D - Fact Sheet - Slide Set

هموروئيد-بواسير-درمان آن 1

 

هموروئيد-بواسير 2

 

 

مطالب تکمیلی

 

 سرمهای دارویی و عملکر آنها

 

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 11:6 ] [ حسن شهبازی ]
 

بحث :

نكات فني طراحي و استفاده ا زمدل هاي آموزشي :

آموزش بهداشت فر آيندي است كه بين اطلاعات بهداشتي و رفتار بهداشتي پلي بر قرار مي كندو د رفرد ايجاد انگيزه مي نمايد تا اطلاعات موجود را به دست اورده و به كار ببندد تا از رفتار هاي مضر دوري كند و رفتار سودمند را در خود ايجاد نمايد . هدف از اين كار اين است كه سالم بماند .

انواع مداخلات آموزش بهداشت :

آموزش بهداشت به عنوان مداخله گر داراي 4 نقش مي باشد :

1/ كاهش رفتار هاي منفي ( غلط ) بهداشتي

2/جلو گيري از افزايش رفتار هاي منفي بهداشتي

3/افزايش رفتار مثبت بهداشتي

4/ جلو گيري از كاهش رفتار مثبت بهداشتي

آموزش بهداشت چيزي فراتر از اطلاعات و تبليغات است .

قبل از اشاره به مدل هاي موجود در آموزش بهداشت مي بايست رفتار را تعريف و مشخصات ان را بيان نماييم . زماني كه شما مي خواهيد رفتار جديدي را به جامعه معرفي كنيد ، مي بايست معيار هاي زير را در تشريح آن رفتار در نظر بگيريد .

معيار هاي رفتار :

- رفتار مورد نظر برنامه آموزشي هر چند وقت يكبار مي بايست اجرا شود ( هر روز – چند روز يك بار – گاه به گاه – فقط يك بار )

- از نظر اجرا رفتار تا چه حد پيچيده است ؟ ( خيلي ساده – نياز مند آموختن مهارت هاي جديد )

- ميزان ساز گاري آن با رفتار هاي موجود تا چه حد است ؟ ( كاملا ناساز گار – تقريبا ناساز گار – ساز گار با رفتار هاي موجود )

- چه مقدار با رفتار هاي جديد مشابهت دارد ؟( كاملا جديد – تقريبا مشابه )

- چه قدر هزينه بر دار است ؟

- آيا منافع ناشي از انجام رفتار مود نظر در كوتاه مدت ، قابل مشاهده است ؟

- آيا رفتار مود نظر با احتياجات جامعه مطابقت دارد ؟

- رفتار مورد نظر تا چه حدي بر روي سلامت تاثير دارد ؟( به مقدار زياد – متوسط –خيلي كم )

مدل اعتقاد بهداشتي ( مدل روزن استاك ) :

بر اساس اين مدل رفتار فرد به سه عامل بستگي دارد ( يك ، دو يا هر سه اين عوامل در رفتار فرد نقش خواهد داشت )

ا/ منافع و موانع درك شده :

2/ تهديد درك شده

3/ علائم براي عمل

1/ منافع و موانع درك شده : قبل از انجام هر كا ر در ابتدا فرد تمام منافع و موانع موجود را پيش خود سبك و سنگين مي كند و بر اساس اين تحليل ، رفتار را ( چه انجام يك كار و چه ترك يك رفتار ) را انجام ميدهد .

2/ تهديد درك شده : اين مطلب كه فرد درك كند د رمعرض خطر است به دو مسئله بستگي دارد

الف : حساسيت درك شده : ( آيا فرد خود را نسبت به مسئله حساس مي داند ؟ )

ب: شدت درك شده : ( ايا فرد خود را در معرض تهديد حس مي كند ؟ )

3/ علائم براي عمل : شامل انواع پيام ها و انواع ارتباطات فردي و جمعي است .

نقش اموزش در اين مدل اين است كه با توجه به شدت و حساسيت درك شده د رفرد باعث ايجاد تهديد درك شده شود تا منجر به رفتار پيشگيري كننده در فرد شود .

منظور از رفتار پيشگيري كننده هر عملي است كه به منظور سالم ماندن توسط شخص انجام ميگيرد . يك فرد وقتي رفتاري را انجام ميدهد كه به اين نتيجه رسيده باشدانجام ان رفتار براي او سودمند است و اجراي رفتار باعث دست يافت او به هدف مورد نظر ميشود .

گفتيم تهديد درك شده ، ماحصل حساسيت نسبت به مسئله و شدت درك شده مي باشد .

حساسيت درك شده : ايا فرد فكر ميكند ، ممكن است دچار بيماري شود ؟ اين بعد از مدل به درك شخص از در معرض خطر ابتلا بودن نسبت به يك بيماري ا شاره دارد .

شدت درك شده : فرد بعد از بررسي و دروني كردن اطاعاتي چون ميزان درد ناشي از بيماري ، ميزان مرگ و مير ناشي از آن ، نتايج اجتماعي بيماري ( تاثير روي كار ، اثر روي زندگي خانوادگي ، ارتباطات اجتماعي )

در نهايت تصويري از شدت بيماري براي خود ايجاد مي كند . فرد جدي بودن بيماري را درك نموده و اين امر منجر به رفتاري پيشگيري كننده در وي مي شود .

منافع درك شده : بر اساس حساسيت و شدت درك شده ، فرد رفتاري را انتخاب مي كند كه اولا بيشترين سود را براي او در بر داشته باشد ( سود فردي ، خانوادگي و اجتماعي و... ) و ثانيا در جامعه قابل دسترسي باشد .

به طور خلاصه دو شرط مهم براي انجام رفتار1/ سودمند بودن 2/ قابل انجام بودن است .

موانع درك شده :

يك جنبه با لقوه بوده و به صورت يك مانع براي انجام رفتار عمل مي كند . در دو جنبه بررسي ميشود :

الف : هزينه – سود :

به تجزيه و تحليل فرد در مورد سودمندي رفتار بر مي گردد . پاسخ فرد به اين سوال است كه ايا انجام رفتار ارزش هزينه پرداخت شده و يا وقتي را كه به آن اختصاص داده شده است را دارد ؟

ب: اثرات جنبي :

ممكن است جنبه منفي رفتار به طور بالقوه براي فرد ناخوشايند ، دردناك ، ناراحت كننده ، نامناسب و يا وقت گير باشد. اين مسايل به عنوان جنبه منفي رفتار به صورت مانع بوده و د رانجام رفتار توسط فرد تاثير مي كذارد .

علائم براي عمل :

محرك هايي هستند كه آغاز رفتار و تصميمات را سرعت مي بخشند . اين محرك ها به دو دسته تقسيم ميشوند : الف / داخلي ب/ خارجي

علائم داخلي:

مانند : بروز سردرد يا تب به دنبال يك رفتار كه مي توانند مانع انجام رفتار شوند .ژ

علائم خارجي :

شامل 1/ وسايل ارتباط جمعي 2/ ارتباط بين فردي مي شود.

در طراحي مدل اعتقاد بهداشتي ، روان شناسان اجتماعي از جمله ( كرت لوين ) نقش مهمي داشته اند .

اين مدل بر انگيزش ( MOTIVATION ) ، تجربيات گذشته فرد و بطور كلي بر روي تغيير در اعتقادات تمركز دارد . .و بر اين باور است كه تغيير در اعتقادات منجر به تغيير در رفتار ميشود .

تعيين هدف بستگي به سطح آرزو و خواسته ( THE LEVEL OF ASPIRATION )دارد رفتار بر اساس اين كه مي تواند به هدف مورد نظر ختم شود يا نه ، داراي ارزش مثبت يا منفي ميشود .اين ارزشها در رفتار فرد بسيار مهم خواهند بود . اين ارزشها براي هر فرد انتزاعي است و در پاسخ به دو سوال مهم شكل خواهد گرفت : ( ايا اين عمل شدني است ؟ در صورت انجام براي فرد مفيد است ؟ )

ارزشگزاري افراد بر روي اهدافي خواهد بود كه بسيار موفقيت آميز ، قابل حصول و ساده باشد .

در برنامه ريزي آموزش بهداشت ، بايد مشكلات و موانعي را كه در راه رسيدن به هدف وجود دارد ( تحت عنوان ارزشيابي منفي ) كاهش داده و آنها را حذف نمود .

حساسيت افراد نسبت به يك مشكل داراي طيفي است كه از انكار مطلب شروع شده و به احساس جدي و واقعي بودن ختم ميشود .

درجه جدي بودن مسئله توسط فاكتور هاي زير توسط فرد ارزبابي ميشود : 1/ تاثير فيزيكي 2/ تاثير رواني 3/ تاثير احساسي 4/ تاثير اجتماعي

همان كه گفته شد اگر دو شرط حساس بودن و جدي بودن مشكل در ذهن فرد محقق شود ، فرد معتقد ميشود رفتاري را كه حساس بودن و جدي بودن مشكل را كاهش دهد ، انجام دهد .

مدل قصد رفتاري : ( تئوري عمل منطقي – مدل FISHBEIN )

بر مبناي اين تئوري انسانها خود به خود منطقي بوده و اطلا عاتي را كه د راختيار دارند به طور سيستماتيك مورد استفاده قرار ميدهند ، انسانها زماني دست به انجام رفتاري مي زنند كه از آن رفتار انتظار سود و ارزش داشته باشند ، مبناي اين امر . قضاوت خود فرد خواهد بود .

در اين مدل عامل تعيين كننده رفتار قصد فرد مي باشد . ( PERSONS INTEN TION ) . قصد لازمه انجام رفتار است ولي براي انجام رفتار كافي نيست .

عوامل موثر در قصد :

1/عامل شخصي : ( PERSONAL INFLUENCE ):

مربوط به سرشت خود فرد است . ارزشيابي مثبت يا منفي شخص از انجام رفتار است آحاد مردم نسبت به يك مسئله نگرشهاي متفاوتي دارند ، انجام يا عدم انجام رفتار معطوف به قضاوت شخصي است 0

2/عامل باز تاب تاثير اجتماعي : ( SOCIAL INFLUENCE )

:هنجار هاي انتزاعي و فشار هاي اجتماعي نيزناميده ميشوند. و به درك شخص از فشار هاي اجتماعي مربوط مي شود .

اگر ميان نگرش فرد و هنجار هاي انتزاعي براي انجام يك رفتار تضاد وجود داشته باشد ، انجام يا عدم انجام رفتار وابسته به اين است كه كدام يك از اين دو قوي تر مي باشند .

براي انجام يك رفتار فرد مي تواند تحت تاثير يك يا هر دوي اين عوامل فقرار بگيرد . در فرهنگ هاي بالاي اجتماعي و افراد تحصيلكرده ، غنصر انگيزه شخصي مهمتر و در افراد كم سواد ترو با سطح فرهنگي پايين تر ، عامل باز تاب تاثير اجتماعي اهميت بيشتري خواهد داشت .

اعتقاداتي كه ماخذي براي نگرش فرد ميشوند (( اعتقادات رفتاري )) ناميده ميشوند .

فردي كه اعتقاد دارد انجام عملي براي او داراي نتيجه مثبت است نسبت به انجام آن رفتار نگرش مثبت پيدا خواهد نمود . عكس اين مطلب نيز صادق مي باشد .

تفاوت دو مدل قصد رفتاري( BIM ) و اعتقاد بهداشتي( HBM ) :

در BIM قصد، پيش بيني كننده رفتار است در حالتي كه در HBM چنين رابطه اي وجود ندارد .

در BIM اعتقادات با ارزشيابي نتايج تركيب ميشود ولي در HBM ارزشيابي از رفتار به طور صريح وجود نداشته و فقط نتايج حاصله از رفتار در لابلاي منافع ( BENEFITS ) مطرح ميگردد .

در HBM هنجار هاي اجتماعي بسيار ضعيف عمل مي كند .

تشابه اين دو مدل در مسئله قصد مي باشد .

مقايسه دو مدل قصد رفتاري و اعتقاد بهداشتي :

HBM

BIM

بله ( احتمال رفتار )

بله

ار زيابي از نتايج منجر به رفتار ( احتمال رفتار )

خير

بله

ارزيابي از نتايج

خير

بله

نگرش به رفتار

بلي ( در قسمت راهنماي عمل )

بله

اعتقادات نرمي

خير

بلي

انگيزه براي اطاعت و انجام يك عمل يا كار

خير

بلي

فرم انتزاعي

بلي

خير

حساسيت درك شده

بلي

خير

شدت مسئله درك شده

بلي

خير

تهديد درك شده

مدل PRECEDE ( مدل LOURANCE GREEN ):

P= PREDISPOSING

R=REINFORCING

E=ENABLING

C=CAUSES

E= EDUCATIONAL

D= DIAGNOSIS

E=EVALUATION

اولين سوال در اين مدل اين است كه نتيجه احتمالي حاصل از يك برنامه آموزشي چيست ؟

در اين مدل اول چراها و بعد چطور مطرح ميشود.

ابتدا بايد بدانيم چه مي خواهيم . مثلا چگونه مي توان به سلامتي رسيد . چگونه مي توان از نكنولوژي استفاده نمود .

در اين مدل براي طراحي يك برنامه آموزشي مي بايست از 7 مرحله عبور نمود :

مرحله 1 :تشخيص اجتماعي :

در اين مرحله مشكلات عمومي و اجتماعي مردم ( رفاه ، بيكاري ، تبعيض نژادي ، جرم ، بي قانوني و... ) بررسي ميشود.

وظيفه طراح در اين مرحله اين است كه بفهمد مشكلات اجتماعي چه هستند و چه تاثيري بر سلامت دارند .

مرحله 2: تشخيص اپيدميولوژيك :

در اين مرحله دو دسته عوامل مطرح ميشوند .

الف : عواملي كه مستقيما مرتبط با بهداشت مي باشند . ( مانند بيماري ، مرگ و مير ،ناتواني ، بار وري ) در بررسي اين عوامل به ( وقوع ، شيوع ، توزيع و مدت مسايل دقت ميشود . )

ب: عواملي كه مستقيما با بهداشت مرتبط نيست .

مرحله 3 : تشخيص رفتاري :

تعيين و تشخيص رفتار هايي كه با مشكل بهداشتي موردنظر ارتباط دارند و اولويت و شايستگي بيشتري براي حل كردن دارند .

در اين مرحله وابستگي علت و معلولي را كه بين رفتار و سلامت وجود دارد را مشخص مي كنيم . بعد از تعيين هدف هاي رفتاري ، روشهاي خود را براي تعيين هدف رفتاري مشخص مي كنيم . در اين مرحله عوامل غير رفتاري نيز مورد بررسي قرار مي گيرند .

مرحله 4: شناخت عوامل موثر در رفتار بهداشتي :

سه عامل بالقوه در رفتار بهداشتي اثر دارند :

1/ عامل مستعد كننده ( PREDISPOSING FACTOR ) :

شامل( ارزش- دانش – ادراك – نگرش – اعتقاد – باور ) مي باشد .اين مسايل مي تواند در ايجاد انگيزه و القا نگرش در فرد نقش مثبت يا منفي بازي كند .

2/ عامل قادر كننده ( ENABLING FACTOR )

شامل امكانات – پول – وقت – دانش جهت انجام رفتار مي باشد .

اين عوامل اجازه ميدهد يك خواسته يا آرزو توسط فرد شناخته شده و به مرحله عمل در آيد . اين عوامل به طور كلي به دو دسته تقسيم ميشود :

الف : مهارتهاي شخصي ( PERSONAL SKILLS )

ب: منابع ( RESOURCES )

3/ عامل تقويت كننده ( REINFORCING FACTOR )

شامل عكس العمل اطرافيان يا اجتماع در زمينه پاداش يا تنبيه يك رفتار مي باشد .

اين عوامل يك پاداش مستمر ، و يك محرك يا تنبيه را براي استمرار يا قطع رفتار فراهم مي اورد.

مرحله 5: تشخيص آموزشي :

در اين مرحله تصميم گرفته ميشود كه كداميك از عوامل بالقوه ( مستعد كننده – قادر كننده- تقويت كننده ) داراي اهميت بيشتري است

به طور معمول مرحله 4 و 5 با هم به عنوان مرحله تشخيص آموزشي مطرح ميشوند . در اين مدل كليه هدفها به صورت

جزيي مطرح ميشود و از مطرح كردن هدف به طور كلي پرهيز ميشود .

بر اساس اين مدل طراحي برنامه آموزشي براي يك گروه هدف بر اساس دانش

( KNOWLEDGE ) و بدون توجه به فاكتور هاي قادر كننده و تقويت كننده ، بر نامه را با اشكال رو برو مي كند و حتي ميتواند باعث شكست برنامه آموزشي شود ..

بر اساس اين مدل مي بايست ميان سه نوع اصلي فاكتور ( مستعد كننده – قادر كننده – تقويت كننده ) اولويت بندي نمود و سپس برنامه آموزشي را طراحي نمود . به عنوان مثال مي توان از ايجاد انگيزه و دليل منطقي براي رفتار و توسعه منابع بريا قادر نمودن فرد براي ادامه رفتار و از تنبيه يا تشويق و يا استفاده از عكس العمل رفتاري اطرافيان نسبت به رفتار براي ايجاد و استمرار رفتار سود برد .

مرحله 6: تشخيص مديريتي :

در حقيقت به نوع مداخله يا برنامه اجرايي است كه متخصص آموزش بهداشت جهت ايجاد تغيير رفتار مي بايست انجام دهد ، گفته ميشود .

در اين مرحله بودج بندي برنامه ( نيروي انساني – مهارتهاي مورد نياز افراد – مواد و تجهيزات مورد نياز- زمان لازم )و همچنين عوامل موثر در اجراي برنامه و عوامل مانع شونده مشخص ميشوند .

مرحله7: ارزشيابي

در اين مرحله بررسي ميشود ايا به هدف رسيده ايم يا نه ؟ آيا تغيير رفتاري مورد نظر انجام شده است .

مدل بزنف : ( BASNEFE) :

جامع ترين مدلي است كه براي مطالعه رفتار و شناسايي رفتار و ايجاد رفتارهاي نو و جديد در جامعه بكار ميررود 0 اين مدل از تركيب مدل پرسيد و مدل قصد رفتاري تشكيل شده است 0

B = Behaviour ( رفتار )

A= Attitude ( نگرش )

SN = Swbjcetine Norns ( فرمهاي انتزاعي )

EF = Enabiling Faegors ( عوامل قادر كننده )

- طبق تئوري انتظار ارزشي ( value expcctancg thoory) مردم فقط زماني يك رفتار را انجام مي دهند كه خودشان به اين نتيجه برسند كه آن رفتار برايشان منافعي دارد 0

- ارزشهاي مورد نظر افراد جامعه براي انجام يك كار ممكن است متفاوت از ارزشهاي پرسنل بهداشتي درماني باشد 0

- فرد ممكن است قصد رفتاري را داشته باشد ولي بدليل اشكال موجود در عوامل قادر كننده مثل ( پول ، وقت – منابع – مهارتهاي ويژه مورد نظر -خدمات بهداشتي دردسترس و مناسب نتواند رفتار موردنظر راانجام دهد 0

- فرم انتزاعي ( S.N) = مفهوم فشار اجتماعي درك شده مي باشد 0 احتمالا فرد از خواسته هاي كساني كه برايش مهم تر از بقيه هستند تبعيت مي نمايد 0

- ممكن است ميان قضاوت فردي در مورد يك رفتار و نظر اطرافيان و جامعه ( كه آنها نيز براي فرد مهم هستند 0) تضاد وجود داشته باشد 0

- كاربرد مدل Basnef شامل بررسي رفتار از ديدگاه جامعه است


- در ابتداي جلسه آموزشي مي بايست با پرسيدن سوالاتي يك پژوهش سازمان يافته را انجام داد 0

- قبل از صرف وقت و انرژي براي ايجاد يك رفتار اطمينان حاصل نماييد كه جامعه از آن رفتار سود خواهد برد 0

- رفتار را دقيقا تعريف كنيد و بگوييد چه عوامل قادر كننده اي لازم است تا به وسيله آن در مردمي كه انگيزه دارند بتوانند كار انجام دهند 0 اين امر بعضا برنامه هاي سازمان يافته اجتماعي را طلب مي كند 0 در اين حالت لزوم كار كردن با پرسنل و مسئولين ارگانهاي ديگر وقتي اثر گذار بر سياستهاي دولت نيز حس ميشود 0

ـ در وجود SN بر خلاف انجام رفتار لازم است ، ميان جامعه رفته ، و رهبران را درشروع برنامه درگير نمود 0

ـموضوع تغيير اعتقادات و نگرش فرد بايستي عمدتا آخرين مرحل باقي بماند0

ـ برنامه هاي آموزشي بهداشت معمولا در به حساب آوردن عوامل قادر سازي و فشار اجتماعي قصور ميورزند0

ـ اگر يك جامعه اعتقاد دارد انجام يك رفتار منجر به نتايج غير مطلوب ميشود بايد تعيين شود چرا ؟ شايد لازم باشد رفتار ساده تر شود 0 يا تلاش در جهت ارتقا يك نگرش مطلوب انجام شود 0 ( بطور مثال ميتوان از بحثهاي گروهي مردم استفاده نمود 0 ) ( چنانچه منافع يك رفتار از طريق نمايش به وضوح نشان داده شود ، احتمال زيادي دارد كه جامعه متقاعد شود ) براي كار با جوامع ميتوان از منابع معتبر و قابل احترام اطلاعاتي در جامعه سود برد0

ـ طراحي خوب يك برنامه آموزش بهداشت بر مبناي خوب فهميدن جامعه و مشاركت اجتماعي در انتخاب اولويتها و اهداف استوار خواهد بود 0

مدل چند وجهي ( يا مراحل تغيير رفتار ) ( پروچسكا ) :

تلاش ميكند رفتار بهداشتي فرد را مستقل و مجزا از مباحث تئوريك شرح داده و اندازه گيري كند 0

مرحله پيش ار تفكر يا قصد

مراحل مرحله تفكر .و قصد – فرد هنوز از آمادگي كامل براي اقدام لازم برخوردار نيست

مرحله عمل

مرحله حفظ و نگهداري

تئوري يادگيري اجتماعي : ( پاندورا )

اين تئوري به ارتباط بين فرد ( شامل فرايندهاي شناختي فرد ) رفتار و محيط تاكيد ميكند 0

فرد فرايند شناختي را به منظور تعبير و تفسير محيط و رفتار خويش مورد استفاده قرار ميدهد و نيز به طريقي رفتار ميكند كه محيط را تغيير داده و با پيامدهاي رفتاري دلخواه بيشتري مواجهه شود 0

يادگيري تغييري موضوع اصلي اين تئوري است 0 توانايي فرد در توليد و اجراي يك رفتار وقتي مي بيند شحص يا اشخاص ديگر اين رفتار را بروز ميدهد ، افزايش ميدهد 0

پاندورا اين توع جانشيني را به 4 واحد تقسيم ميكند 0

1- توجه به مدل

2- حفظ آنچه مشاهده نموده است

3- بازآفريني رفتار

4- تقويت رفتار

از طريق فرايند ارزيابي خود تاثيري ، شخص سطح مهارتهاي خود را تشخيص داده و به اين سوال كه آيا ميتوانم آنرا انجام دهم ؟ و با چه كيفيتي ؟ پاسخ ميدهد و سپس از طريق تجزيه و تحليل فردي يا انجام شده از طريق ديگران فرد به سوال (آيا ارزش آنرا دارد ؟ ) پاسخ ميدهد 0

چنانچه فرد به هر دو سوال پاسخ بلي دهد وقوع رفتار محتمل است 0و در مرحله بعد تقويت واقعي واكنش محيطي به رفتار در تصميم گيري اينكه رفتار در آينده مجددا اتفاق افتاد كمك خواهد كرد 0

تئوري تعميق رفتاري :

اين تئوري بر دو جنبه استوار تاكيد دارد :

1- مرتبط بودن پيام : ( همچنين قوي و شفاف بودن پيام)

2- اعتبار پيام دهنده

فرد در صورتي در خصوص انجام يك رفتار بهداشتي تعمق نموده و اقدام مي نمايد كه دو شرط فوق حاصل شده باشد 0

تجزيه و تحليل رفتار بهداشتي در سيستم هاي ذهني به سمت تاكيد بر رفتار قابل مشاهده و وابستگي پيامد رفتار حركت ميكند 0 تقويت بارز وضعيت ميتواند به عنوان يك ابزار موثر براي تغيير رفتار بهداشتي به كار رود 0

بطور خلاصه ، اشخاص هنگامي تمايل به يادگيري و تغيير در رفتار خود دارند كه پيامهاي طراحي شده ، شفاف گويا و داراي محتواي قوي و مبتني بر نيازهاي آنان باشد 0 اعتبار پيام دهنده يا برقرار كننده ارتباط در تغييرات مورد نظر در رفتار و تداوم آن نقش اساسي و غير قابل انكاري ايفا ميكند 0

منابع :

دستورالعمل هاي فني آموزش بهداشت- دفتر مديريت برنامه هاي آموزش سلامت – 1383

شجاعي زاده ، داود - مدل هاي مطالعه رفتار در آموزش سلامت – انتشارات وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي – چاپ اول 1379

قدوسيان،احمد، قاسمي برقي، سرمست حميده – مباني و كار برد تكنولوژي آموزشي در ارتقاي سلامت – انتشارات

بحر العلوم قزوين

[ شنبه دوازدهم آذر 1390 ] [ 22:38 ] [ حسن شهبازی ]
تاريخچه:

در 7 آوريل هر سال، بمناسبت گراميداشت تأسيس سازمان جهاني بهداشت، روز جهاني بهداشت با تمركز روي يك موضوع مهم بهداشتي توسط سازمان جهاني بهداشت، كشورهاي عضو و شركاء جشن گرفته مي‌شود. موضوع مورد تمركز در روز جهاني بهداشت در سال 2010، شهرنشيني و اثرات آن روي سلامت مي‌باشد. شهرنشيني سريع و تأثيرات اقتصادي، اجتماعي، محيطي و سلامت، روي تمام كشورهاي مناطق دنيا، خصوصاً كشورهاي در حال توسعه اثر گذاشته است. پيام روز جهاني بهداشت در سال 2010، بمنظور تاكيد بر چالشهاي عظيم بهداشتي در مناطق شهري انتخاب شده است.

سلامت شهري شامل عوامل اجتماعي مرتبط با سلامت، سلامت محيط، خشونت، سلامت جاده‌اي، شيوه‌هاي زندگي سالم، امنيت و سلامت غذا، سكونت‌گاههاي سالم و امكانات تفريحي مناسب و احساس تعلق افراد به جامعه مي‌باشد. از سال 1986، سازمان جهاني بهداشت از طريق برنامه شهرسالم، فعالانه درصد ارتقاي سلامت شهري بوده است. در سال 1992 كميته منطقه‌اي دفتر مديترانه شرقي سازمان جهاني بهداشت موضوع شهرنشيني سريع و تأثيرات آن را روي سلامت مورد بحث قرار داد و قطعنامه‌اي تحت عنوان EM/RC39/R.2 را صادر نمود كه اين قطعنامه از كشورهاي عضو درخواست مي‌كرد كه ايده شهرسالم را مورد تاكيد قرار دهند. موفقيت‌هاي خوبي در اين زمينه بدست آمده است، با اين حال، برنامه شهر سالم در منطقه مديترانه شرقي نيازمند تعهد و بودجه بيشتر توسط تمام ذينفعان مي‌باشد. برنامه روز جهاني بهداشت در سال 2010 فرصت مناسبي را بوجود مي‌آورد كه سازمان جهاني بهداشت يكبار ديگر رهبري پيشبرد برنامه سلامت در شهرها را برعهده بگيرد.

اين دستورالعمل اهداف، استراتژي و برنامه‌هاي پيشنهادي روز جهاني بهداشت را مورد بحث قرار مي‌دهد. آن همچنان چهارچوبي را براي تدوين برنامه‌هاي ملي سلامت شهري در برنامه‌هاي ملي استراتژيك بلندمدت و برنامه‌هاي اخير را پيشنهاد مي‌نمايد.

2- برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت در سال 2010

1-2- اهداف

بوجود آوردن علائق سياسي در سطوح بالا در زمينه شهرنشيني و سلامت از طريق تعهد و انجام اقدامات توسط دولتها، سازمانهاي بين‌المللي، اهداءكنندگان، جامعه شهري و بخش بازرگاني بمنظور قرار دادن سلامت در بخش مهم سياستگذاري شهري.

- ارتقاء آگاهي و فهم عمومي در زمينه اثرات سلامت محلي و جهاني در سياستگذاري شهري

- ايجاد مشاركت بين‌بخشي و فرابخشي د سطوح محلي و بين‌المللي بمنظور ارتقاء سلامت در محيطهاي شهري

- بوجود آوردن اقدامات مؤثر توسط سازمانها و جوامع محلي بمنظور ارتقاء سلامت در سياستگذاري شهري

2-2- اقدامات در برنامه روز جهاني بهداشت

برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت در سال 2010 محدود به يك روز نيست و آن يك برنامه بلندمدت و با حضور چندين بخش با موضوع شهرنشيني و سلامت مي‌باشد. يكي از بزرگترين چالشها در برنامه روز جهاني بهداشت امسال، زنده نگه داشتن و حفظ برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت در طول سال مي‌باشد. بنابراين مراسم روز جهاني بهداشت در سال 2010 بعنوان آغاز برنامه‌ها با موضوع شهرنشيني و سلامت در طي سال 2010 مي باشد. در اين سال، جلسه ارائه گزارش جهاني در زمينه شهرنشيني و سلامت با همكاري سازمان جهاني بهداشت و UNHABITAT برگزار مي‌شود. همچنين، بمنظور گرد آوردن سياستگذاران و برنامه‌ريزان شهري براي انجام اقدامات مؤثر، يك اجلاس هم‌انديشي جهاني در زمينه شهرنشيني سالم با حضور سياستگذاران ارشد و شهرداران منتخب سراسر دنيا در شهر كوبه ژاپن در تاريخ 15 الي 17 نوامبر 2010 برگزار مي‌شود.

يكي از برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت شامل يك طرح جهاني بي‌سابقه با موضوع «هزارشهر، هزار زندگي» مي‌باشد. اين طرح باعث گردهم آوردن سياستگذاران، جوامع و افراد مي‌شود كه سلامت را بعنوان يك اولويت در سياستگذاري شهري در نظر بگيرند. هدف اين طرح انجام اقدامات در سطوح مختلف مي‌باشد و نشان مي‌دهد كه براي بهبود سلامت در شهرهايمان، نيازمند مداخلات بين بخشي و حمايت جامعه مي‌باشيم.

3-2- فعاليت­هاي پيشنهادي: «طرح هزار شهر، هزار زندگي»

اين طرح جهاني بي سابقه با هدف شركت دادن 1000 شهر در سراسر دنيا در يك مجموعه از فعاليتها بمنظور دستيابي به سلامت در زمينه ذهني، جسمي و محيطي و فراهم آوردن فرصتهاي شغلي تجاري كوچك و بهبود كلي سلامتي شهرهاي شركت كننده و شهروندان آن مي‌باشد.

در منطقه مديترانه شرقي، قرار است توافق حداقل 150 شهر (شهرداران، روساي بخش سلامت شهر و يا بخشهاي مرتبط ديگر) بمنظور پيوستن به طرح «هزار شهر، هزار زندگي» گرفته شود و اين شهرها با توجه به بافت محلي برنامه‌ريزيهاي لازم

خود را انجام مي‌دهند. اين شبكه از شهرها در منطقه بعنوان شهرهاي دوستدار سلامت نامگذاري مي‌شوند. دفاتر كشوري سازمان جهاني بهداشت و شهرداران شهرهاي داوطلب يك توافقنامه همكاري امضاء مي‌نمايند و متعهد به انجام برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت با توجه به منابع، ظرفيتها و نيازهاي خود مي‌گردند.

در حال حاضر، برنامه شهر سالم در بحرين، جمهوري اسلامي ايران، عراق، عمان، پاكستان، عربستان سعودي، سومالي، سودان و تونس اجرا مي‌شود و جمعيتي در حدود 13 ميليون نفر را در منطقه تحت پوشش خود دارد. برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت درامسال فرصت خوبي براي انجام كارهاي مناسب براي بهبود سلامت در شهرها در اين كشورها مي‌باشد.

چنانچه در شهرهاي دوستدار سلامت، برنامه شهر سالم نيز انجام مي‌گيرد، تيمي مركب از اعضاي شهر دوستدار سلامت و برنامه شهر سالم بايد فعاليتهاي روز جهاني بهداشت را در طي سال هماهنگي نمايند. در شهرهايي كه برنامه شهرسالم اجرا نمي‌گردد، كميته شهر دوستدار سلامت بايد بوجود آيد. اين كميته شامل مسئوليني از حوزه سلامت و نمايندگان منتخب آن شهر مي‌باشند، رياست اين كميته برعهده شهردار يا استاندار خواهد بود. مسئوليت اين كميته تشويق و تسهيل مشاركت جامعه و اقدامات بين‌بخشي براي پيشرفت سلامت شهر مي‌باشد.

كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج (GCC)، در برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت توجه ويژه‌اي به بيماريهاي نظير ديابت، فشارخون و بيماريهاي نظير بيماريهاي قلب و عروقي و سرطان خواهند داشت.

در سطوح كشوري، نمايندگان كشوري سازمان جهاني بهداشت به وزارتهاي بهداشت كمك مي‌كنند كه نقش اصلي را در هماهنگي ميان شركاي بالقوه داشته باشند و بودجه‌هاي خاص راتأمين كرده و 150 شهرداري را به بخشهاي ديگر در سطوح شهري متصل نمايند.

تمام فعاليتها بايد با مشاركت سازمانهاي مردم نهاد علاقمند، نمايندگان وگروههاي جامعه (نظير زنان، جوانان يا كميته‌هاي توسعه شهر و غيره) و در صورت امكان، دانشگاهها و مؤسسات تحقيقاتي علاقمند برنامه‌ريزي و اجرا گردد. اين امر باعث مي شود كه فعاليتها در طي طول اجرا گردد و فقط محدود به يك روز نشود.

از سپتامبر 2009 تا آوريل 2010، يك گروه از كارشناسان فني براي نظارت و كنترل برنامه‌هاي مرتبط با روز جهاني بهداشت در منطقه تعيين شده‌اند. اين گروه بمنظور بدست آوردن تمام نتايج مورد انتظار از فعاليتها، كمكها و راهنماييهاي خود را ارائه مي‌دهند.

تمام فعاليتهاي برنامه‌ريزي شده بايد براساس بافت محلي نظير فرهنگهاي سنتي، ظرفيتها، منابع موجود ونيازهاي محلي در هر شهر باشد. بمنظور ايجاد تغييرات رفتاري مثبت مربوط به سلامت ميان مردم شهر دوستدار سلامت، بايد توافق شود كه تمام فعاليتهاي مبتني بر جامعه (نظير درختكاري، راهپيمايي خانوادگي، اقدامات نظافتي، روزهاي تغذيه سالم، روزهاي رعايت مقررات رانندگي و غيره) هر دو ماه يكبار تكرار گردد.

تمام فعاليتها بايد از طريق ويدئو، عكس و غيره ضبط شود و موارد موفق و نمونه به همگان ارائه گردد.

فعاليتها در 150 شهر دوستدار سلامت در منطقه مديترانه شرقي

تمام اين فعاليتها بايد با حمايت رسانه‌هاي محلي و مسئولين جامعه انجام گيرد واز طريق ويدئو، عكس و تجهيزات الكترونيكي ديگر ضبط و نگهداري شود.

راهپيمايي خانوادگي:

در روز جمعه در 9 آوريل 2010، شهرها در منطقه مديترانه شرقي خواسته مي‌شوند كه خيابانهاي خاصي بسته شود و در آن مكانها، فعاليتهاي فكري وجسمي بمنظور ارتقاء سلامت انجام گيرد. راهپيمايي خانوادگي مي‌تواند قبل و بعد از نماز جمعه انجام گيرد و براي مثال، از مردم خواسته شود كه با پاي پياده به محل برگزاري نماز جمعه بيايند. اين فعاليت مي‌تواند براساس اولويتها و بافت‌هاي هر شهر انجام گيرد. وليكن يك فعاليت مشترك در تمام شهرها، بستن يك يا چند خيابان شهر وانجام فعاليتهاي فكري و جسمي و راهپيمايي به مسافت 10كيلومتر و غيره باشد.

انجام رفتارهاي مناسب زندگي:

در روز جمعه، 9 آوريل 2010، از تمام شهروندان، 150 شهر دوستدار سلامت خواسته مي‌شود، زود بخوابند و زود از خواب بيدار شوند. خانواده‌ها تشويق مي‌شوند يكسري ورزشهاي جسمي را در پاركها انجام دهند و سپس يك صبحانه سالم با چربي كم و ويتامينهاي زياد، ميوه‌ها و سبزيجات صرف كنند. نمونه‌اي از اين مثالها، فعاليت جسمي نيويورك و برنامه تغذيه مي‌باشد. براي دريافت اطلاعات بيشتر سايت http://www.nyc.gov/html/cdp/cdp.pan.shtml مراجعه نماييد.

روزهاي بدون دخانيات:

7 و 9 آوريل بعنوان روزهاي بدون دخانيات در شهرهاي دوستدار سلامت اعلام شده است (ارتقاء آگاهي در زمينه خطرات ناشي از سيگار كشيدن توسط افراد تحصيل كرده جامعه، گروههاي جوانان و زنان، رسانه‌هاي محلي و مدارس و غيره). روز بدون دخانيات، لينكهايي را براي دريافت اطلاعات در زمينه سازماندهي مراسم روزهاي بدون دخانيات آماده نموده است (براي دريافت اطلاعات بيشتر به سايت ذيل مراجعه نماييد: http://www.nosmokingday.org.uk/organizers/how.htm

روز كاشتن درخت و گل و حفاظت از محيط:

در روز 9 آوريل، به منظور كمك به بهبود محيط سالم، هر خانواده در شهرهاي دوستدار سلامت يك درخت يا گل مي‌كارد. همچنين، خانواده‌ها و افراد تشويق مي‌شوند جلو خانه‌ها، مغازه‌ها و محل زندگي را تميز نمايند و در برنامه نظافت شهر شركت كنند. براي دريافت اطلاعات بيشتر به سايت زير مراجعه نماييد:http://infopedia.nl.sg/articles/SIP 135 2005-02-02html

روزهاي تغذيه سالم:

روزهاي 7 و 9 آوريل 2010 بعنوان روزهاي تغذيه سالم اعلام شده است و خانواده‌ها به خوردن غذا و ميوه‌ها تشويق مي‌شوند و از خوردن چربيها، گوشت قرمز و غذاي ناسالم اجتناب نمايند. براي مثال، شهر نيويورك كارگاههاي رايگان را در اين زمينه برگزار مي‌نمايد . براي دريافت اطلاعات بيشتر به سايت ذيل مراجعه فرماييد: http://www.nyc.ogv/html/doh/html/cdp-pan-greencarts-shml

همبستگي اجتماعي:

همبستگي اجتماعي از طريق تشويق به ديد و بازديد خانواده‌ها و همسايگان و ديدار از يتيم‌خانه‌ها، بيمارستانها و خانواده‌هاي فقير حاصل مي‌شود. همچنين كمك به يكديگر براي حل مشكلات خانواده‌ها مي‌تواند باعث همبستگي اجتماعي گردد.

روزهاي رانندگي سالم بي‌خطر:

7 و 9 آوريل 2010 بعنوان، روزهاي رانندگي بي‌خطر ناميده شده است. در اين روزها از رانندگان خواسته مي‌شود از بوق ماشين استفاده نكرده، در عبور و مرور به حق ديگران احترام بگذارند و با رعايت اصول و قوانين رانندگي به اداره پليس كمك كنند.

مراسم ارتقاي سلامت در مدارس:

از تاريخ 1 الي 7 آوريل 2010 (به مدت يك هفته) برنامه ويژه ارتقاي سلامت بايد در مدارس اجراء شود. اين برنامه‌ها مي‌تواند انجام ورزشهاي جسمي، تغذيه سالم و عدم استفاده از فست‌فودها و رعايت نظافت باشد. در طي اين هفته بايد مسابقات نقاشي، مقاله‌نويسي و كارهاي هنري كه مي‌تواند سلامت را در شهرهاي دوستدار سلامت بهبود بخشد، برگزار شود.

انجام غربالگري جسمي رايگان:

از تاريخ 2 الي 7 آوريل، تمام مراكز بهداشتي عمومي و خصوصي علاقمند به طور رايگان آماده ارائه خدمات در زمينه آزمايشات غربالگري براي مردان و زنان بالاي چهل سال مي‌باشند. آزمايشات غربالگري عبارت است از: اندازه‌گيري فشار خون، وزن، قد و آزمايشات جسمي مي‌باشد، همچنين در صورت نياز آزمايشات قند خون و كلسترول انجام مي‌گيرد.

سازماندهي مراسم هم‌انديشي شهرداران و افراد جامعه:

در تاريخ 9 آوريل 2010، براي تمام شهروندان فرصتي بوجود مي‌آيد كه در مورد موضوعات اولويت‌دار بهداشتي به بحث و گفتگو پرداخته و به تبادل اطلاعات در زمينه‌هاي بهداشتي پرداخته و در زمينه برنامه‌ريزيهاي شهري و در فرايند انجام اقدامات جمعي براي از بين بردن مشكلات اجتماعي اقتصادي و بهداشتي به مسئولين كمك نمايند. اين مراسم هم‌انديشي مي‌تواند در سالنهاي بزرگ شهر، پاركها يا هر مكاني كه مسئولين تصميم

مي‌گيرند، برگزار گردد. اين مراسم هم‌انديشي بايد بعنوان نقطه شروع براي گرد هم آوردن شهرداران و افراد جامعه براي سنجش نيازها و برنامه‌ريزي ميان مدت براي توسعه شهرها در نظر گرفته شود.

حفظ امنيت بهداشت عمومي در شهرها:

بسياري از شهرها در كشورهاي با درآمد كم و متوسط در منطقه، بسيار مستعد به بحرانها و وضعيت‌هاي اضطراري مي‌باشند. اين شهرها در معرض بحرانهاي طبيعي (نظير زلزله) و بحرانهاي بشرساخت (نظير زدو خوردها، حوادث محيطي و شيميايي) مي‌باشند و در اين شهرها خدمات براي مقابله با اين بحرانها ضعيف و با تأخير انجام مي‌گيرد. مراسمهاي روز جهاني بهداشت، فرصت مناسبي را براي افزايش آگاهي در زمينه امنيت سلامت در شهرها را فراهم مي‌نمايد. برنامه شهرهاي سالم، مناسبترين كار براي ارتقاء سلامت و از بين بردن مشكلات در زمينه امنيت سلامت در شهرها مي‌باشد. مرتبط‌ترين نقش برنامه همكاري سازمان جهاني بهداشت با شهرها در ارتباط با امنيت سلامت، كمك به انجام برنامه‌ريزي و ارتقاء آگاهي مي‌باشد. در اين روز موضوعات ذيل مي‌تواند مورد تاكيد قرار گيرد:

1- سكونت و سلامت ساختمانها و خانه‌ها

2- سلامت و دسترسي به مراكز بهداشتي و بيمارستانها

3- پيشگيري از خطرات حاد و مزمن خطرات در محيط

4- آمادگي، ارزيابي و پاسخگويي در وضعيتهاي اضطراري (بحرانهاي طبيعي و بشرساخت، شيوع بيماري‌هاي اپيدميك و پاندميك و حوادث شيميايي در محيط)

5- حوادث مربوط به عبور و مرور، آسيب‌ها، خشونت و جنايت

4-2-ارتباطات و مواد و وسايل ارتباطي براي مراسم روز جهاني بهداشت در سال 2010

با توجه به توليد مواد و وسايل مختلف در سطح جهاني براي روز جهاني بهداشت، مواد و وسايل ذيل مي‌تواند براي استفاده در روز جهاني بهداشت در سطح منطقه توليد و استفاده شود:

ايجاد يك هويت براي روز جهاني بهداشت از طريق بوجود آوردن يك لوگو و شعار كه در پوسترها، سربرگها، برچسبها، پرچمها، بنرها و غيره مورد استفاده قرار گيرد. هويت (لوگو) بايد در كنار لوگو سازمان جهاني بهداشت مورد استفاده قرار گيرد.

ايجاد مجموعه دستورالعملهاي الكترونيك قابل استفاده در سطح منطقه (نظير لوگوها بصورت pdf، تاريخچه، خلاصه‌اي از پيامهاي كليدي، نوشتن داستانهاي مورد علاقه مناسب براي روز جهاني بهداشت)

توليد بروشورها حاوي داستانهاي مرتبط و مورد علاقه انسانها و پيامهاي كليدي براي مراسمهاي روز جهاني بهداشت

ساختن وب سايت روز جهاني بهداشت و مواد چند رسانه‌اي مرتبط نظير ويدئو كليپ از مديركل سازمان جهاني بهداشت، مدير منطقه مديترانه شرقي، نمايندگان سازمان جهاني بهداشت و پخش ويدئويي رويدادهاي زنده.

انجام مسابقات مربوط به سلامت در شهرهاي منطقه و ارسال مقالات تصويري مربوط به روز جهاني بهداشت به دفتر مركزي سازمان جهاني بهداشت و وب‌سايت‌هاي منطقه‌اي.

پخش فيلمهاي كوتاه/ تبليغات در كانالهاي محلي و شبكه خبر با تاكيد بر تأثيرات محيطهاي شهري ناسالم در مقايسه با نمونه‌هاي موفق محيطهاي شهري سالم، قبل از برگزاري مراسم روز جهاني بهداشت.

توليد فيلمهاي طولاني‌تر در مورد وضعيت و مشكلات بهداشت در شهرها و خطرات در شهرهاي منطقه بمنظور ارتقاي آگاهي مردم در مورد تأثيرات وضعيت محيط شهري روي سلامت

قرار دادن سايت روز جهاني بهداشت با اطلاعات ذيل:

1- اعلام برندگان افرادي كه در زمينه سلامت شهري در سطوح جهاني موفقيتي را داشته‌اند.

2- كليپهايي در مورد گزارشاتي كه از سطح شهرهاي بزرگ در سراسر دنيا تهيه مي‌شود.

3- اعلاميه ها و معيارها براي شهرهايي كه قرار است در World Expo 2010 بعنوان شهر نمونه انتخاب شوند.

ارتباطات رسانه‌اي (پرسش و پاسخ، ارائه مشاوره، توليد خبري، اختصاص زمانهايي براي سخنراني مديركل و افراد ديگر، كنفرانس مطبوعاتي و غيره).

5-2- محدوديت­هاي زماني براي برگزاري موفق روز جهاني بهداشت

11 تير الي 11 مهر: ارتباط با وزارت بهداشت و وزارت كشور و توجيه شهرداران در مورد شهر دوستدار سلامت و تشويق آنها به امضاء كردن تفاهمنامه، كه از يك طرف شهرداران و از طرف ديگر مديران بخش سلامت اين تفاهمنامه را امضاء مي‌نمايند (حداقل 15 شهر در منطقه بايد اين تفاهمنامه را امضاء نمايند)

11 مهر الي 11 آذر: شكل دادن كميته دوستدار سلامت و توافق در مورد فعاليتهاي كميته تدوين شرح وظايف و مشخص نمودن مسئوليتها و وظايف براي هر فرد، تشويق سازمانهاي مردم نهاد و گروههاي جامعه و دانشگاهها و غيره جهت همكاري و همچنين تامين بودجه براي كميته براي اجراي مداخلات.

11 آذر الي 11 اسفند: تصميم در مورد راهبردهاي ارتباطي، استفاده از رسانه‌هاي محلي و برنامه‌ريزي براي انجام تبليغات

18 فروردين: آغاز برنامه‌هاي روز جهاني بهداشت.

6-2: شاخص­ها

شاخص­ها در سطوح كشوري را مورد بررسي قرار دهيد:

تعداد شهرهايي كه با امضاي تفاهمنامه به طرح جهاني «هزار شهر، هزار زندگي» مي‌پيوندند.

تعداد سازمانهاي مردم نهاد، دانشگاهها، افراد جامعه که در مراحل برگزاري روز جهاني بهداشت همكاري مي‌كنند.

تعداد راهپيماييهاي خانوادگي كه به مناسبت روز جهاني بهداشت در سال 2010 برگزار مي‌شود.

تعداد مراسمهايي كه در زمينه شيوه‌هاي زندگي سالم برگزار مي‌شود.

تعداد برنامه‌هايي كه در زمينه سلامت محيط در شهرها نظير درختكاري و كاشتن گلها انجام مي‌گيرد.

تعداد سيگاري‌هايي كه از 2 الي 7 آوريل 2010، سيگار كشيدن را ترك نموده‌اند.

تعداد تصادفات جاده‌اي از تاريخ 2 الي 7 آوريل 2010 در مقايسه با همين تاريخ در سال 2009 رخ داده است.

تعداد مدارسي كه در فعاليتهاي روز جهاني بهداشت در سال 2010 شركت داشته‌اند.

تعداد غربالگريهايي كه در روز جهاني بهداشت در سال 2010 انجام گرفته است.

تعداد جلسات هم‌انديشي شهرداران با مردم.

شاخص­هاي نتيجه:

تعداد شهرها با كميته‌هاي بين بخشي فعال در سطح شهر

تعداد پاركها با تجهيزات لازم براي فعاليتهاي جسمي ، تجهيزات ورزشي براي جوانان و افراد علاقمند

تعداد افرادي كه حداقل 30 دقيقه در طول روز ورزش مي‌كنند.

تعداد حوادث جاده‌اي، مجروحين و مرگ و مير

شيوع فشارخون، ديابت و بيماري قلب و عروقي

تعداد افرادي كه سيگار را ترك كرده‌اند

دانش، نگرشها و عملكرد بچه‌هاي مدرسه‌اي در ارتباط شيوه‌هاي زندگي سالم

تعداد افراد جامعه كه در زمينه پيشرفت شهري فعال مي‌باشند

3- برنامه ريزي ميان مدت و بلندمدت براي توسعه برنامه‌هاي بهداشتي شهري

1-3- اهداف:

آغاز گفتگو با افراد جامعه و آماده نمودن يك راهبرد جامع براي پيشبرد سلامت شهري در برنامه‌هاي ملي استراتژيك حال و آينده

توسعه برنامه شهرهاي سالم و كمك به تأسيس / تقويت شبكه‌هاي منطقه‌اي و ملي شهرهاي سالم

2-3- شهرنشيني و سلامت در منطقه

يكي از مشخصه‌هاي خاص در بسياري از كشورهاي منطقه‌ مديترانه شرقي، شهرنشيني سريع مي‌باشد. شهرنشيني سريع بخاطر رشد سريع جمعيت و سياستهاي اقتصادي و توسعه بوجود مي‌آيد كه اين امر سبب شده است كه فعاليتهاي اقتصادي مبتني بر كشاورزي به فعاليتهاي اقتصادي وي تبديل شود. اگرچه نرخ رشد جمعيت منطقه در سالهاي اخير

كاهش يافته، اما هنوز ميزان رشد بالاست. اخيراً در 11 از 22 كشورهاي منطقه، رشد ساليانه جمعيت بين 2/2 الي 4/8 درصد بوده است.

در طي 4 الي 5 دهه گذشته، منطقه شاهد رشد طولي سريع خانه‌ها، از مركز به حومه شهرها بوده است. در طي دو دهه گذشته علاوه بر رشد نامنظم خانه‌ها در شهر، خانه‌ها با طبقات زياد بوجود آمده است. خانه‌هاي ويلايي يك طبقه به آسمان خراشها تبديل شده‌اند و معماران، طرحهاي خانه‌ها را بصورت بلوكها با طبقات و واحدهاي زياد طراحي مي‌كنند كه اين امر مي‌تواند اثرات منفي روي سلامت افراد داشته باشند.

در كشورهاي توليدكننده نفت و با درآمد بالا در منطقه، كه 6 درصد جمعيت منطقه را تشكيل مي‌دهند عليرغم اين امر كه داراي محيط مناسب شهري و مراكز ارائه دهنده خدمات بهداشتي خوبي مي‌باشند، مشكلات سلامتي ناشي از شيوه زندگي، خصوصاً در نواحي شهري، بعنوان مشكل و يك اولويت مهم براي آنها در نظر گرفته مي‌شود.

در اين شهرها چاقي، ديابت و فشارخون بصورت اپيدميك درآمده است. در اين كشورها، رژيمهاي غذايي و شيوه‌هاي زندگي بدون تحريك كه با هواي گرم همراه مي‌شود، باعث مشكلات و چالشهاي بهداشتي مي‌گردد.

شهرها در كشورهاي كم درآمد و با درآمد متوسط، چالشهاي جدي بهداشتي شهرنشيني به وضوح در آنها ديده مي‌شود. چالشهاي بهداشتي در اين شهرها عبارتند از:

شرايط محيطي ناسالم (ميزان بالاي آلودگي، سيستمهاي نامناسب مديريت دفع مواد زايد و بهداشت)

نابرابري در زمينه توانايي پرداخت براي مراقبتها و درمانها در بخشهاي خصوصي

سيستمهاي معيوب بهداشتي در بخش خصوصي و دولتي كه اين بخشها نمي‌توانند خدمات بهداشتي مقرون به صرفه، عادلانه و دائم را ارائه دهند.

در اولويت قرار ندادن بهداشت در مديريت شهري و توسعه

فقر

نبود فرصتهاي شغلي كافي

عدم كارايي مديريت شهري و خدمات رساني ومديريت شهري

عدم امنيت غذايي و رژيم غذايي و سبك زندگي ناسالم

نبود فضا، پاركهاي عمومي، تسهيلات تفريحي و ورزشي، خصوصاً براي كودكان

چهارچوب تكميلي براي تدوين برنامه‌هاي بلند مدت سلامت در شهرها

يك چهارچوب تكميلي مقدماتي براي شروع گفتگو و مشاوره با كشورهاي عضو و شركاي بين‌المللي در زمينه تدوين راهبردها و برنامه‌هاي جامع سلامت شهري در سطوح محلي، ملي و منطقه‌اي در حال بوجود آمدن مي‌باشد. اين چهارچوب مي‌تواند با مشاورت كشورهاي عضو، بيشتر مورد بررسي و تجديدنظر قرار گيرد:

- ارتباطات و ارتقاء آگاهي

- تدوين راهبرد، روش، تكنيهاي ارتقاء آگاهي و درگير نمودن افراد جامعه

ارزيابي، تحقيق و اطلاعات:

شناسايي نيازها و ظرفيت سازي بعد از اينكه نيازها شناسايي شده است. مشخص نمودن اولويتها در سطح محلي و حمايت از مداخلات محلي بمنظور از بين بردن كمبودها و شكافها.

مشاركت و فعال سازي منابع:

ايجاد گفتگو بين شركا با هدف افزايش تأمين منابع براي بخش خصوصي، محلي و بين‌المللي بمنظور گسترش سلامت شهري. بوجود آوردن گروههاي مركب از كارشناسان محيطي و سلامت شهري و درگير نمودن شخصيتهاي ملي، رهبران و صاحبنظران.

اصول راهنماي چهارچوب فوق‌الذكر:

رويكردهاي مبتني بر جامعه

مشاركت و اقدام بين بخشي

درگير نمودن جوانان، كودكان و زنان

استفاده ابتكاري از رسانه‌هاي الكترونيك، به خصوص براي ارتقاي آگاهي

برقراري عدالت

رويكرد كلي نگر و تمركز ويژه روي عوامل اجتماعي مؤثر بر سلامت

محدوديت زماني براي تدوين برنامه‌هاي سلامت شهري

نهايي نمودن چهارچوب : آخر فوريه 2010

تدوين برنامه‌هاي دقيق براي هر جزء: آخر ژوئن 2010

ارائه برنامه در كميته منطقه‌اي: اكتبر 2010

اولين جلسه وزراي منطقه بمنظور افتتاح برنامه: نوامبر

[ شنبه دوازدهم آذر 1390 ] [ 22:27 ] [ حسن شهبازی ]

جمعیت جهان از مرز 7 میلیارد نفر گذشت !


سازمان ملل روز 31 اکتبر 2011 (9 آبان 1390) اعلام کرد تعداد جمعیت جهان به 7 میلیارد نفر رسیده است. به گزارش سایت خبری الجزیره، جمعیت جهان در مدت 200 سال به 6 برابر افزایش یافته است. گزارش های سازمان ملل متحد حاکی از آن است که تعداد ساکنان کره زمین تا سال 2050 به 9 میلیارد نفر خواهد رسید و تا پایان قرن جاری از 10 میلیارد نفر خواهد گذشت. این در حالیست که جمعیت جهان در سال 1927 به 2 میلیارد نفر، در سال 1959 به 3 میلیارد نفر، در سال 1974 به 4 میلیارد نفر، در سال 1987 به 5 میلیارد نفر، در سال 1999 به 6 میلیارد نفر و در سال 2011 به 7 میلیارد نفر رسیده است.

گزارش های سازمان ملل حاکی از آن است که درصد جمعیت اروپا از کل جمعیت جهان همچنان کاهش خواهد یافت و در سال 2100 به حدود 6.7 درصد خواهد رسید. قاره آفریقا در حال حاضر حدود 15درصد جمعیت جهان را دارد که تا پایان قرن حاضر این رقم به 35 درصد خواهد رسید. در حال حاضر اروپایی ها 10 درصد جمعیت جهان را نشان می دهد که نسبت به جمعیت این قاره در سال 1950 میزان 50 درصد کاهش نشان می دهد.

در حال حاضر 61 درصد جمعیت جهان در قاره آسیا زندگی می کنند که این رقم در پایان قرن حاضر به 45 درصد کاهش خواهد یافت. اکنون چین با یک میلیارد و 346 میلیون نفر پرجمعیت ترین کشور جهان است که پس از آن هند با یک میلیارد و 241 میلیون نفر در رتبه دوم قرار دارد. سازمان ملل متحد در همین رابطه و در آستانه این روز در گزارشی تازه به فرصت‌ها و مشکلات احتمالی افزایش جمعیت جهان پرداخته است. توجه بیشتر به راه‌های بهبود وضع جهان به جای نگرانی از افزایش جمعیت کره زمین، نکته کلیدی این گزارش است.

این فرصتی است که در اختیار بشر است. جوانان یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون نفر از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند. آنها جای رشد می‌خواهند. نود درصد از آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند. اگر زمینه آموزش و حرفه‌آموزی آنها فراهم شود، ارتشی را برای توسعه اقتصادی در اختیار خواهیم داشت. این بخشی از سخنان باباتونده اسوتیمهین، مدیراجرایی صندوق جمعیت سازمان ملل متحد است که در گزارش این سازمان به آن اشاره شده است.

به گزارش بی‌بی‌سی، افزایش متوسط طول عمر انسان‌ها و کاهش شمار مرگ و میر مادران و نوزادان هنگام زایمان، از جمله دلایل برای بزرگداشت افزایش جمعیت جهان است که در گزارش سازمان ملل مورد اشاره قرار گرفته است: متوسط طول عمر انسان‌ها از ۴۸ سال در دهه ۱۹۵۰ میلادی به ۶۸ سال رسیده است. میزان باروری زنان در این مدت از ۶ فرزند به حدود دو نیم فرزند کاهش یافته است. همچنین به خاطر ارتقای خدمات پزشکی و بهداشتی، میزان مرگ و میر کودکان هم به طور چشمگیری کاهش یافته است. این گزارش خواستار افزایش بهره‌برداری از این فرصت شده است.

اگر به روی دیگر سکه نگاه کنیم؛ فقط جنبه‌های مثبت افزایش جمعیت کره زمین نیست که در گزارش سازمان ملل به آن اشاره شده است: ارائه خدمات بهداشتی به مهاجران و حاشیه‌نشینان در شهرهای بزرگ از چالش های افزایش جمعیت جهان است. شهرنشینی گسترش پیدا می‌کند و جمعیت شهرها زیاد می‌شود. شهرها باید برای این موضوع برنامه ریزی کنند. زیرساخت‌های بهداشتی باید ارتقا پیدا کند و دولت‌ها باید آماده افزایش جمعیت فقیر در مناطق شهری باشند. سازمان ملل متحد نگران است که افزایش جمعیت در کشورهای فقیر رشد اقتصادی را در آن‌ها به تاخیر بیندازد و نسل‌های بعدی نیز همچنان در تله فقر و گرسنگی گرفتار بمانند. زیاد شدن شکاف میان کشورهای ثروتمند و فقیر در دسترسی به منابع غذا، آب، مسکن و اشتغال از جمله چالش های افزایش جمعیت جهان است که گزارش سازمان ملل به آن‌ها اشاره کرده است.

در گزارش های مرتبط با آمار جمعیت جهان در سال 2011 آمده است امسال در تاریخ 31 اکتبر 2011 هفت میلیاردمین کودک در کالینگراد روسیه به دنیا آمد که سازمان ملل متحد به خانواده وی گواهی ویژه اهدا کرده است. این کودک پسر می‌باشد و 3 کیلو و 600 گرم وزن دارد. در سال 1999 سازمان ملل متحد اعلام داشت، شش میلیاردمین کودک در شهر سارایوو در بوسنی به دنیا آمد. رکورد بعدی این جهان رو به‌ رشد در کجا قرار دارد؟ سازمان ملل تخمین زده که کودک شماره هشت میلیارد، احتمالا در سال 2025 به دنیا خواهد آمد. طبق گزارش جمعیت 2010 این سازمان، نه میلیاردمین انسان کمی بعد از سال 2050 متولد خواهد شد و رکورد جمعیت ده میلیارد نفری در سال 2100 خواهد شکست.
























































































































-----------------------------------------------------------------------

[ چهارشنبه دوم آذر 1390 ] [ 17:52 ] [ حسن شهبازی ]
[ سه شنبه یکم آذر 1390 ] [ 18:41 ] [ حسن شهبازی ]
[ سه شنبه یکم آذر 1390 ] [ 18:36 ] [ حسن شهبازی ]
[ سه شنبه یکم آذر 1390 ] [ 18:35 ] [ حسن شهبازی ]
[ سه شنبه یکم آذر 1390 ] [ 18:33 ] [ حسن شهبازی ]

برنامه و راهنمای ایمن سازی

مصوب کمیته کشوری ایمن سازی ویرایش هفتم 1388

 

تعاريف گروه هاي سني

منظوراز زير يک ماه- ازبدو تولد تا 29روز

منظور از يک ماهگي- ازيک ماه تايک ماه و29روز  منظور ازدوماهگي - ازدوماه تا دوماه و29 روز

منظور ازيک سالگي- ازيکسال تا يکسال و11ماه و29 روز

منظور از شش سالگي- ازشش سال تا شش سال و11 ماه و29 روز

مشخصات سرسوزن (Needle)  مورد استفاده در واکسیناسیون

1- برای تزریقات زیر جلدی و داخل جلد  و نوزادان نارس ، سوزن  با طول 1/5cm و شماره (gauge) 26 یا 27.

2-   برای تزریقات  عضلانی سوزن با طول 2/5cm و شماره (gauge) 23 .

بیماری ها و علایم  اختصاری واکسن های  برنامه گسترش ایمن سازی

بیماری

نام واکسن

علامت اختصاری

سل

ب،ث،ژ

BCG

ديفتري،کزاز،سياه سرفه

سه گانه ( ثلاث)

DTP

ديفتري،کزاز

دوگانه  خردسالان

DT

دوگانه بزرگسلان

Td

فلج اطفال

پولیو خوراکی

OPV

پولیو تزریقی

IPV

سرخک ، سرخچه ، اوريون

سرخک ، سرخچه ،  اوريون

MMR

 کزاز

توکسوئید کزاز

TT

هپاتیت «ب»

هپاتیت «ب»

Hep.B

برنامه ايمن سازي همگاني كودكان با توجه به شرايط بهداشتي كشور جمهوري اسلامي‌ايران

سن

نوع واكسن

توضيحات

بدو تولد

ب ث ژ،‌ فلج اطفال*،‌ هپاتيت ب**

در كودكان زير يك سال، مقدار واكسن ب ث ژ 0.05 میلی لیتر معادل نصف در بالغين است

2 ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال، ‌هپاتيت ب

 

4ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال

 

6ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب

 

12ماهگي

MMR

این واکسن شامل واکسن های سرخک، سرخجه و اوریون می باشد.

18ماهگي

سه گانه،‌ فلج اطفال، MMR

 

6 سالگي***

سه گانه،‌ فلج اطفال

 

* منظور از فلج اطفال ، قطره خوراکی فلج اطفال است.

** واکسن هپاتیت ب کودکان با وزن تولد کمتر از 2000 گرم چنانچه در وقت مقرر مراجعه نموده باشند در 4 نوبت ( بدو تولد، یک ماهگی، دو ماهگی و 6 ماهگی ) انجام می شود.

*** پس از آخرین نوبت واکسن، هر ده سال یکبار واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان بایستی تزریق شود

با توجه به اهميت تکميل واکسيناسيون در زمان مقرر ، چنانچه کودکي به موقع در زير يک سال براي در يافت واکسنهاي خود مراجعه ننمايد ، براي رساندن هرچه سريعتر فرد به زمان معمول واکسيناسيون تنظيم زمان مراجعه واکسنهاي سه گانه ، پوليو و هپاتيت ب در سه نوبت بشرح ذيل خواهد بود :

1- حداقل فاصله بين نوبت واکسن هاي سه گانه يک ماه

2- حداقل فاصله بين نوبت واکسنهاي فلج اطفال يک ماه

3- حداقل فاصله بين نوبت اول و دوم هپاتيت ب يک ماه

4- حداقل فاصله بين نوبت دوم و سوم هپاتيت ب دو ماه

5- حداقل فاصله  بین نوبت  اول و دوم MMR  یک ماه

جدول ايمن سازي كودكاني كه از يك سالگي تا 6شش سالگي در وقت مقرر مراجعه نكرده‌اند

سه گانه، ‌فلج اطفال،‌ ب ث ژ، ‌MMR و هپاتيت ب

اولين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب - MMR

يكماه بعد از اولين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال

يكماه بعد از دومين مراجعه

سه گانه،‌ فلج اطفال و هپاتيت ب

6ماه تا يك سال بعد از سومين مراجعه

سه گانه ( حداقل یک سال فاصله با نوبت قبلی ) ،‌
 فلج اطفال 

6 سالگي

1- بعد از 6 سال تمام ( 6 سال و 11 ماه و 29 روز) تزریق واکسن سه گانه ممنوع است و باید از واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان استفاده شود.

2- در صورتیکه سن کودک هنگام تزریق یادآور اول سه گانه و فلج اطفال، چهارسال یا بیشتر باشد، یادآور دوم لزومی ندارد.

3- پس از آخرین نوبت واکسن سه گانه بایستی واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان هر ده سال یک بار تکرار شود.

4- کسانی که بدنبال تزریق ب.ث.ژ اسکار نداشته اند نیاز به تزریق مجدد ب.ث.ژ ندارند.

5- چنانچه سن کودک هنگام دریافت اولین نوبت MMR زیر 18 ماهگی باشد به شرط آنکه فاصله حداقل یک ماه رعایت شود نوبت دوم در سن 18 ماهگی تزریق می گردد و چنانچه پس از 18 ماهگی باشد نوبت دوم با رعایت یک ماه فاصله تزریق گردد.

جدول ايمنسازي كودكان 7 تا 18 ساله كه در وقت مقررمراجعه نكرده اند

اولين مراجعه

‌دوگانه ويژه بزرگسالان- ‌فلج اطفال - هپاتيت ب- MMR

يك ماه بعد از اولين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان- فلج اطفال - هپاتيت ب- MMR

يك ماه بعد از دومين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان- فلج اطفال

6ماه تا يك سال بعد از سومين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان، فلج اطفال و هپاتيت ب 

10سال بعد از چهارمين مراجعه

دوگانه ويژه بزرگسالان و هرده سال يكبارتكرارشود

ايمن‌سازي زنان سنين باروري (49-15ساله) بدون سابقه ايمن‌سازي، با واكسن دوگانه ويژه بزرگسالان*

طول دوره ايمني

درصدمحافظت

حداقل فاصله

نوبت

0

0

-

اول

سه سال

80

یک ماه

دوم

پنج سال

95

شش ماه

سوم

ده سال**

99

يك سال

چهارم

* زنان سنین باروری دارای سابقه واکسیناسیون ( سه گانه یا توام) ، باید با احتساب واکسن های قبلی طبق این جدول وا کسیناسیون را ادامه دهند.

** برای حفظ ایمنی کافی پس از نوبت چهارم، واکسن دوگانه بزرگسالان باید هر ده سال یک بار تکرار شود.

ایمن سازی زنان باردار بدون سابقه ایمن سازی یا واکسیناسیون ناقص*

تاریخ مراجعه

نوع واکسن

دفعات

اولین مراجعه

دوگانه ویژه بزرگسالان

نوبت اول

یک ماه بعد

دوگانه ویژه بزرگسالان

نوبت دوم**

* کسانی که سابقه واکسیناسیون ناقص دارند باید واکسیناسیون آنها با توجه به سابقه قبلی مطابق برنامه ایمن سازی زنان 49 - 15 سال تکمیل گردد.

** ادامه ایمن سازی طبق جدول ایمن سازی زنان 49 - 15 ساله توصیه شود.

ایمن سازی علیه دیفتری و کزاز ( واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان ) در افراد بالای 18 سال بدون سابقه ایمن سازی

دفعات

تاریخ مراجعه

نوبت اول

اولین مراجعه

نوبت دوم

یک ماه بعد از نوبت اول

نوبت سوم*

شش ماه بعد از نوبت دوم

* برای حفظ ایمنی کافی بهتر است هر 10 سال یک بار تکرار شود

ایمن سازی علیه بیماری « هپاتیت ب » برای گروههای پرخطر

نوبت

زمان تزریق

اول

در اولین مراجعه

دوم

یک ماه بعد از نوبت اول

سوم

شش ماه بعد از نوبت اول

 

[ سه شنبه یکم آذر 1390 ] [ 18:27 ] [ حسن شهبازی ]

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ برای استفاده دانشجویان آموزش و ارتقای سلامت طراحی شده است و امید است در این زمینه بتواند کمکی در راستای ارتقای سطح علمی دانشجویان کرده باشیم.
رتبه های کسب شده توسط نویسنده وبلاگ:
 کسب رتبه اول آزمون دکتری آموزش بهداشت وزارت علوم 1392
 دانشجوی نمونه کشوری در سال 1391
 دانشجوی نمونه دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد در سال 1391
 جوان برتر استان چهارمحال و بختیاری در اولین جشنواره جوان ایرانی در سال 1389
 پژوهشگر برتر شهرستان لردگان در سال 1391
 ورود به مقطع کارشناسی ارشد از طریق آیین نامه بدون کنکور استعداد درخشان 1388
 در حال عضو شدن در بنیاد ملی نخبگان جمهوری اسلامی ایران
شماره تماس: 09139776513
ایمیل: sh.hasan333@gmail.com
امکانات وب

فروش بک لینکطراحی سایتعکس